วงการกาแฟพิเศษ (Specialty Coffee) ของไทยสร้างความภาคภูมิใจอีกครั้ง หลังการประกาศผลการแข่งขัน Cup of Excellence Thailand 2026 เวทีประกวดกาแฟคุณภาพสูงระดับโลกที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดในอุตสาหกรรมกาแฟ โดยผลการแข่งขันปีนี้ปรากฏว่า “Coffee De Hmong Bio Farm” จากจังหวัดน่าน ของนายวิชัย กำเนิดมงคล คว้าอันดับ 1 ของประเทศ ด้วยคะแนนสูงถึง 90.50 คะแนน จากกาแฟสายพันธุ์เกชา (Gesha) ที่ผ่านกระบวนการแปรรูปแบบ Honey Process นับเป็นกาแฟไทยเพียงไม่กี่รายการที่สามารถทำคะแนนทะลุ 90 คะแนน และได้รับ Presidential Award ซึ่งเป็นรางวัลสูงสุดของเวทีดังกล่าว
การประกวด Cup of Excellence ถือเป็นเวทีที่ได้รับการยอมรับจากผู้ซื้อกาแฟ นักคั่วกาแฟ และผู้เชี่ยวชาญด้านกาแฟจากทั่วโลก โดยกาแฟทุกตัวอย่างต้องผ่านกระบวนการชิมและประเมินคุณภาพแบบ Blind Cupping หลายรอบ ตั้งแต่ระดับคณะกรรมการภายในประเทศจนถึงคณะกรรมการนานาชาติ ก่อนคัดเลือกกาแฟที่มีคุณภาพสูงสุดเข้าสู่การประมูลระดับโลก
ผลการจัดอันดับ 10 อันดับแรกของ Cup of Excellence Thailand 2026 สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของผู้ปลูกกาแฟไทยอย่างชัดเจน โดยจังหวัดน่านยังคงโดดเด่นในฐานะแหล่งผลิตกาแฟคุณภาพสูงของประเทศ หลังสามารถครองทั้งอันดับ 1 และอันดับ 3 ของการแข่งขัน ขณะที่เชียงรายและเชียงใหม่ยังคงเป็นพื้นที่สำคัญในการผลิตกาแฟพิเศษที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล
อันดับ 2 ได้แก่ Natee Coffee Estate จังหวัดเชียงราย จากกาแฟสายพันธุ์ Bourbon และ Cartimor แบบ Natural Process ได้คะแนน 89.77 คะแนน ขณะที่อันดับ 3 ได้แก่ Ching Family Farm จังหวัดน่าน จากกาแฟสายพันธุ์ Gesha แบบ Honey Process ได้คะแนน 89.69 คะแนน
สำหรับ Cup of Excellence Thailand 2026 มีผู้ผลิตกาแฟไทยจำนวนมากผ่านเข้าสู่รอบสุดท้าย โดยกาแฟที่ได้รับคะแนนมากกว่า 87 คะแนน จะได้รับสถานะ Cup of Excellence Winner และมีสิทธิ์เข้าสู่การประมูลออนไลน์ระดับนานาชาติ ซึ่งมีกำหนดจัดขึ้นในวันที่ 30 กรกฎาคม 2569 โดยผู้ซื้อจากทั่วโลกสามารถเข้าร่วมประมูลเพื่อซื้อกาแฟล็อตพิเศษเหล่านี้ได้
ผู้เชี่ยวชาญในวงการกาแฟมองว่า ความสำเร็จของกาแฟไทยในเวที Cup of Excellence สะท้อนถึงการพัฒนาคุณภาพการปลูก การคัดเลือกสายพันธุ์ และเทคนิคการแปรรูปที่ก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะสายพันธุ์ Gesha ซึ่งได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในสายพันธุ์กาแฟที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลก และมักปรากฏในอันดับต้น ๆ ของการแข่งขันกาแฟระดับนานาชาติ
จังหวัดน่านถือเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่ได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องจากนักคั่วกาแฟทั่วโลก เนื่องจากมีสภาพภูมิประเทศและระดับความสูงที่เหมาะสมต่อการเพาะปลูกกาแฟคุณภาพสูง ประกอบกับการพัฒนากระบวนการผลิตของเกษตรกรในพื้นที่ ส่งผลให้กาแฟจากน่านสามารถแข่งขันกับแหล่งผลิตชั้นนำของโลกได้มากขึ้น
ความสำเร็จในครั้งนี้ไม่เพียงเป็นความภาคภูมิใจของเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟไทยเท่านั้น แต่ยังช่วยยกระดับภาพลักษณ์ของประเทศไทยในฐานะแหล่งผลิตกาแฟพิเศษคุณภาพสูงของโลก พร้อมสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจและเพิ่มมูลค่าให้กับอุตสาหกรรมกาแฟไทยในระยะยาว