WTO เปิดเผยว่า การค้าโลกในช่วงต้นปี 2569 เติบโตแข็งแกร่งกว่าคาด แต่สิ่งที่น่าสนใจไม่ใช่ตัวเลขการขยายตัว หากเป็น “โครงสร้างการค้าโลก” ที่กำลังเปลี่ยนไป เมื่อสินค้าที่เกี่ยวข้องกับ AI เซมิคอนดักเตอร์ และอุปกรณ์โทรคมนาคม กลายเป็นแรงขับเคลื่อนหลักของการค้าโลก ขณะที่สินค้าอุตสาหกรรมดั้งเดิมเริ่มเติบโตช้าลง สะท้อนว่าการแข่งขันในอนาคตจะวัดกันที่เทคโนโลยีและมูลค่าเพิ่ม มากกว่ากำลังการผลิตเพียงอย่างเดียว
ตัวเลขของ WTO ระบุว่า สินค้ากลุ่มสำนักงานและโทรคมนาคมเติบโตสูงที่สุด ตามด้วยสินค้าในห่วงโซ่ AI และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ขณะที่การเติบโตของเหล็ก เคมีภัณฑ์ และสิ่งทออยู่ในระดับต่ำกว่าอย่างชัดเจน
ภาพดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าโลกต้องการเหล็กหรือสินค้าอุตสาหกรรมน้อยลง แต่สะท้อนว่าเม็ดเงินลงทุนรอบใหม่กำลังไหลเข้าสู่ดาต้าเซ็นเตอร์ ชิปประมวลผล โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล และระบบคลาวด์ ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมที่มีมูลค่าเพิ่มสูงและสร้างการค้าข้ามพรมแดนได้รวดเร็วกว่า
สำหรับประเทศไทย WTO จัดให้ไทยอยู่ในกลุ่มประเทศเอเชียที่ได้รับแรงหนุนจากห่วงโซ่อุปทานอุตสาหกรรม AI ผ่านการผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ แผงวงจร และการลงทุนด้านดาต้าเซ็นเตอร์ ซึ่งช่วยให้การส่งออกของไทยมีโอกาสเติบโตตามการลงทุนด้าน AI ที่ขยายตัวทั่วโลก
อย่างไรก็ตาม นักเศรษฐศาสตร์มองว่า การมีฐานการผลิตเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ หากไทยยังอยู่ในช่วงปลายของห่วงโซ่การผลิต ขณะที่ประเทศคู่แข่งกำลังขยับไปสู่การออกแบบชิป ซอฟต์แวร์ ระบบอัตโนมัติ และบริการดิจิทัล ซึ่งเป็นส่วนที่สร้างมูลค่าเพิ่มสูงกว่า
นั่นหมายความว่า ไทยกำลังอยู่บน “จุดเปลี่ยน” สำคัญ หากสามารถยกระดับทักษะแรงงาน ดึงดูดการลงทุนเทคโนโลยี และเชื่อมโยงผู้ผลิตในประเทศเข้ากับห่วงโซ่อุปทานระดับโลก ก็อาจก้าวขึ้นเป็นฐานการผลิตสำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัลในภูมิภาค
แต่หากยังพึ่งพาการแข่งขันด้านต้นทุนแรงงานและการรับจ้างผลิตเป็นหลัก ไทยก็อาจได้รับประโยชน์เพียงระยะสั้นจากการย้ายฐานการผลิต โดยไม่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มในระยะยาวได้
แม้สินค้าเทคโนโลยีจะกลายเป็นแรงขับเคลื่อนใหม่ของการค้าโลก แต่สำหรับประเทศไทย ภาคเกษตรและอาหารยังเป็นฐานรายได้สำคัญ และอาจได้รับโอกาสจากการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ หากสามารถยกระดับจากการส่งออกวัตถุดิบไปสู่สินค้าเกษตรมูลค่าสูง อาหารแปรรูป อาหารสุขภาพ โปรตีนทางเลือก รวมถึงการนำเทคโนโลยีดิจิทัลและ AI มาเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทาน
