นักดาราศาสตร์กำลังใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เป็นเครื่องมือสำคัญในการค้นหาความลับของจักรวาล หลังทีมนักวิจัยสามารถใช้ระบบ AI วิเคราะห์ข้อมูลจากภารกิจสำรวจอวกาศของ NASA และค้นพบดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ (Exoplanets) มากกว่า 100 ดวง รวมถึงดาวเคราะห์ดวงใหม่ที่ไม่เคยถูกตรวจพบมาก่อนอีกอย่างน้อย 31 ดวง
การค้นพบครั้งนี้เกิดขึ้นจากการใช้ระบบ AI ชื่อ “RAVEN” วิเคราะห์ข้อมูลที่เก็บรวบรวมโดยดาวเทียมสำรวจดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) ของ NASA ซึ่งเฝ้าสังเกตความสว่างของดาวฤกษ์กว่า 2.2 ล้านดวง เพื่อค้นหาสัญญาณการเคลื่อนผ่านของดาวเคราะห์ที่โคจรอยู่รอบดาวฤกษ์เหล่านั้น AI สามารถยืนยันการมีอยู่ของดาวเคราะห์มากกว่า 100 ดวง และระบุผู้สมัครดาวเคราะห์ดวงใหม่อีกหลายพันดวงที่รอการตรวจสอบเพิ่มเติม
นักวิจัยระบุว่า ความท้าทายสำคัญของการค้นหาดาวเคราะห์นอกระบบคือปริมาณข้อมูลมหาศาลที่ถูกส่งกลับมายังโลกในแต่ละวัน การตรวจสอบด้วยมนุษย์เพียงอย่างเดียวอาจใช้เวลาหลายปี แต่ AI สามารถวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมหาศาลได้ภายในเวลาอันสั้น พร้อมแยกแยะสัญญาณที่อาจเป็นดาวเคราะห์จริงออกจากสัญญาณรบกวนหรือปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ประเภทอื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากการค้นพบดาวเคราะห์ใหม่แล้ว AI ยังช่วยให้นักวิทยาศาสตร์พบดาวเคราะห์หายากหลายประเภท เช่น ดาวเคราะห์ที่โคจรรอบดาวฤกษ์ภายในเวลาไม่ถึง 24 ชั่วโมง และดาวเคราะห์ที่อยู่ในบริเวณที่เรียกว่า “Neptunian Desert” ซึ่งเป็นพื้นที่ที่นักดาราศาสตร์เชื่อว่ามีดาวเคราะห์ประเภทนี้อยู่น้อยมาก ทำให้การค้นพบดังกล่าวมีคุณค่าต่อการศึกษาการกำเนิดและวิวัฒนาการของระบบดาวเคราะห์ในจักรวาล
ขณะเดียวกัน NASA ยังเดินหน้าพัฒนาเครื่องมือ AI สำหรับงานวิทยาศาสตร์อย่างต่อเนื่อง โดยล่าสุดได้พัฒนา ExoMiner++ ซึ่งเป็นระบบ AI แบบโอเพนซอร์สที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูลจากภารกิจ Kepler และ TESS เพื่อช่วยค้นหาดาวเคราะห์นอกระบบเพิ่มเติม หลังจากรุ่นก่อนหน้ามีส่วนช่วยยืนยันการค้นพบดาวเคราะห์ใหม่ถึง 370 ดวงมาแล้ว
ผู้เชี่ยวชาญมองว่า AI กำลังเปลี่ยนโฉมหน้าวงการดาราศาสตร์และการสำรวจอวกาศอย่างรวดเร็ว จากเดิมที่นักวิทยาศาสตร์ต้องใช้เวลาหลายปีในการวิเคราะห์ข้อมูล ปัจจุบัน AI สามารถช่วยคัดกรอง วิเคราะห์ และชี้เป้าการค้นพบใหม่ ๆ ได้ภายในเวลาเพียงไม่กี่วัน ส่งผลให้ข้อมูลจำนวนมหาศาลที่ถูกเก็บสะสมไว้จากกล้องโทรทรรศน์และยานสำรวจอวกาศทั่วโลกกลับมามีคุณค่าอีกครั้ง