หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา นครราชสีมา และหอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา ฉะเชิงเทรา ภายใต้การดำเนินงานของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NARIT ได้รับเครื่องหมายรับรองมาตรฐานแหล่งท่องเที่ยวไทย ประจำปี 2569 จากกรมการท่องเที่ยว นับเป็นการผ่านการรับรองต่อเนื่องเป็นสมัยที่ 3 สะท้อนบทบาทของหอดูดาวในฐานะแหล่งเรียนรู้วิทยาศาสตร์และดาราศาสตร์สำหรับประชาชนที่ได้รับการยอมรับในระดับประเทศ
แม้ชื่อของ “หอดูดาว” จะทำให้หลายคนนึกถึงการส่องกล้องดูดวงดาวยามค่ำคืน แต่ปัจจุบันหอดูดาวทั้งสองแห่งทำหน้าที่มากกว่านั้น โดยเป็นศูนย์การเรียนรู้ด้านดาราศาสตร์ อวกาศ และวิทยาศาสตร์สำหรับเยาวชน นักศึกษา ครู และประชาชนทั่วไป ผ่านนิทรรศการ การสังเกตการณ์ท้องฟ้า กิจกรรมเรียนรู้เชิงปฏิบัติการ และการถ่ายทอดองค์ความรู้จากนักดาราศาสตร์สู่สาธารณะ
ตลอดระยะเวลากว่า 10 ปีที่ผ่านมา หอดูดาวทั้งสองแห่งได้ต้อนรับผู้เข้าใช้บริการรวมกว่า 1.56 ล้านคน สะท้อนความสนใจของสังคมไทยต่อการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์และอวกาศที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในช่วงที่เกิดปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์สำคัญ เช่น สุริยุปราคา จันทรุปราคา ดาวหาง หรือฝนดาวตก ซึ่งมักมีประชาชนเดินทางเข้าร่วมกิจกรรมจำนวนมาก
จุดเด่นสำคัญของหอดูดาวภูมิภาค คือ การเปิดโอกาสให้ประชาชนในต่างจังหวัดสามารถเข้าถึงอุปกรณ์และองค์ความรู้ทางดาราศาสตร์ได้โดยไม่ต้องเดินทางเข้าสู่ส่วนกลาง ขณะเดียวกันยังทำหน้าที่เป็นแหล่งสนับสนุนการเรียนการสอนให้กับโรงเรียนและสถานศึกษาในพื้นที่ ช่วยสร้างแรงบันดาลใจด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมแก่เยาวชน
การได้รับการรับรองมาตรฐานแหล่งท่องเที่ยวไทยในครั้งนี้จึงไม่ได้สะท้อนเพียงคุณภาพการให้บริการหรือความพร้อมด้านสถานที่เท่านั้น แต่ยังสะท้อนบทบาทของหอดูดาวในฐานะ “แหล่งท่องเที่ยวเชิงวิทยาศาสตร์” ที่เชื่อมโยงการท่องเที่ยวเข้ากับการเรียนรู้ และเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสังคมวิทยาศาสตร์ในประเทศไทย
ทั้งนี้ เครื่องหมายรับรองมาตรฐานการท่องเที่ยวไทยมีอายุการรับรอง 3 ปี โดยพิจารณาจากมาตรฐานการบริหารจัดการ ความปลอดภัย การให้บริการ และคุณภาพประสบการณ์ที่ผู้เข้าชมได้รับ ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับคุณภาพแหล่งท่องเที่ยวของประเทศสู่มาตรฐานสากล