สมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ เผยความสำเร็จมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 31 ยอดขายเติบโตเกือบ 10% ท่ามกลางสถานการณ์น้ำท่วม Gen Z แห่ร่วมงานมากที่สุด ขณะที่มังงะ นิยายสยองขวัญ และสืบสวนสอบสวนครองใจนักอ่าน สะท้อนกระแสหนังสือเล่มที่กลับมาเติบโตอย่างแข็งแกร่ง
ปิดฉากลงอย่างสวยงาม สำหรับงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 31 ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 23 ตุลาคม – 1 พฤศจิกายน 2569 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ โดยตลอดระยะเวลา 10 วัน สามารถสร้างยอดขายรวมทะลุ 500 ล้านบาท เติบโตเกือบ 10% จากปีก่อน พร้อมดึงดูดผู้เข้าชมงานกว่า 1.4 ล้านคน สูงกว่าที่คาดการณ์ไว้ สะท้อนให้เห็นถึงพลังของตลาดหนังสือไทยและความนิยมในการอ่านหนังสือเล่มที่ยังคงมีชีวิตชีวา แม้ต้องเผชิญกับกระแสการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและสถานการณ์น้ำท่วมในหลายพื้นที่
นายณัฐกร วุฒิชัยพรกุล นายกสมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย (PUBAT) เปิดเผยว่า ความสำเร็จของงานในปีนี้ถือว่าเกินความคาดหมาย แม้จะมีสำนักพิมพ์และหน่วยงานเข้าร่วม 319 ราย ซึ่งมีจำนวนลดลงจากเดิม แต่ภาพรวมตลาดกลับเติบโตอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งยอดขาย จำนวนผู้เข้าชม และความสนใจของนักอ่าน โดยสำนักพิมพ์ส่วนใหญ่มีผลประกอบการเติบโตเป็นบวก
ผลสำรวจผู้เข้าชมงานพบว่า กลุ่ม Gen Z เป็นกลุ่มนักอ่านที่เข้าร่วมงานมากที่สุด คิดเป็น 44.60% สะท้อนให้เห็นว่าคนรุ่นใหม่ยังให้ความสำคัญกับการอ่านและการเลือกซื้อหนังสือ ขณะที่สัดส่วนผู้เข้าชมแบ่งเป็นเพศหญิง 65.48% เพศชาย 25.24% กลุ่ม LGBTQ+ 7.05% และไม่สะดวกระบุเพศ 2.23%
สำหรับประเภทหนังสือที่ได้รับความนิยมสูงสุด 5 อันดับแรก จากผลสำรวจความสนใจในการอ่านและซื้อหนังสือ ทั้งรูปแบบเล่มและ E-books ได้แก่
- การ์ตูนและมังงะ ครองอันดับ 1 ด้วยสัดส่วน 38.19%
- นิยายและวรรณกรรม โดยเฉพาะแนวสยองขวัญและสืบสวนสอบสวน 31.94% ตามด้วยแฟนตาซี Light Novel นิยายรัก นิยายวาย และนิยายยูริ
- จิตวิทยาและหนังสือให้กำลังใจ 24.54%
- หนังสือพัฒนาตนเอง (How to) 20.30%
- ตำราเรียนและคู่มือเตรียมสอบ 19.94%
นายณัฐกรกล่าวเพิ่มเติมว่า กลุ่มหนังสือที่สร้างสถิติยอดขายสูงสุดและทำ New High ในงานครั้งนี้อย่างชัดเจน คือกลุ่มนิยายและวรรณกรรม โดยเฉพาะแนว Romantasy หรือโรแมนติกแฟนตาซี รวมถึงนิยายแนวสืบสวนสอบสวน ซึ่งกำลังขยายฐานผู้อ่านอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้สำนักพิมพ์ต่าง ๆ เพิ่มการลงทุนและแข่งขันกันซื้อลิขสิทธิ์หนังสือแปลคุณภาพสูงจากต่างประเทศมากขึ้น
ขณะที่หนังสือหมวดจิตวิทยาและพัฒนาตนเองยังคงได้รับความสนใจในระดับสูง แต่การออกหนังสือใหม่มีข้อจำกัดมากกว่ากลุ่มนิยาย เนื่องจากเนื้อหาส่วนใหญ่มุ่งตอบโจทย์ปัญหาเฉพาะบุคคล ไม่ว่าจะเป็นเรื่องความสัมพันธ์ การทำงาน หรือการจัดการความเครียด ทำให้ผู้อ่านเลือกซื้อเฉพาะเล่มที่ตรงกับความต้องการของตนเอง
อีกหนึ่งปรากฏการณ์สำคัญของงานปีนี้ คือการกลับมาได้รับความนิยมของหนังสือรูปเล่ม (Physical Books) โดยนายณัฐกรมองว่า แม้ E-books จะได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นตามพฤติกรรมของผู้อ่านยุคดิจิทัล แต่ไม่ได้เข้ามาแทนที่หนังสือเล่มโดยสิ้นเชิง หากแต่เป็นสื่อที่เกื้อหนุนและส่งเสริมซึ่งกันและกัน ช่วยขยายฐานนักอ่านให้กว้างขึ้น
นอกจากนี้ พฤติกรรมผู้บริโภคยุคใหม่ยังให้ความสำคัญกับคุณค่าของหนังสือมากกว่าเนื้อหาภายในเล่มเพียงอย่างเดียว ทั้งการออกแบบปก คุณภาพกระดาษ รูปเล่ม และกระบวนการผลิต ทำให้สำนักพิมพ์หันมาพัฒนาหนังสือในรูปแบบของสะสมมากขึ้น ทั้งฉบับพิเศษสำหรับนักสะสม และฉบับราคาที่เข้าถึงได้ เพื่อรองรับกำลังซื้อของผู้อ่านที่หลากหลาย
ขณะเดียวกัน หนังสือฉบับสะสม นิยายที่ถูกนำไปสร้างเป็นซีรีส์ ตลอดจนกิจกรรมพบปะนักเขียน ยังเป็นอีกหนึ่งแม่เหล็กสำคัญที่ดึงดูดผู้เข้าชมงานและสร้างประสบการณ์ร่วมระหว่างนักอ่านกับผู้สร้างสรรค์ผลงาน
ความสำเร็จของมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 31 จึงไม่ได้สะท้อนเพียงยอดขายกว่า 500 ล้านบาท หรือจำนวนผู้เข้าชมกว่า 1.4 ล้านคนเท่านั้น แต่ยังเป็นเครื่องยืนยันว่าอุตสาหกรรมหนังสือไทยยังมีศักยภาพในการเติบโต สามารถปรับตัวเข้ากับพฤติกรรมผู้บริโภคยุคใหม่ และสร้างโอกาสทางธุรกิจจากความหลากหลายของรูปแบบการอ่านได้อย่างต่อเนื่อง
ปรากฏการณ์ครั้งนี้นับเป็นสัญญาณบวกของวงการหนังสือไทย ที่แสดงให้เห็นว่า แม้โลกจะก้าวเข้าสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ แต่เสน่ห์ของหนังสือเล่มยังไม่เคยจางหาย และกำลังกลับมามีบทบาทสำคัญในวัฒนธรรมการอ่านของคนทุกเจเนอเรชันอีกครั้ง
