นักดาราศาสตร์พบวัตถุปริศนาในจักรวาลยุคแรก สว่างกว่าดาวฤกษ์ทั่วไปนับแสนล้านเท่า

นักดาราศาสตร์ค้นพบวัตถุท้องฟ้าปริศนาที่อาจเป็นวัตถุประเภทใหม่ของจักรวาล โดยมีลักษณะคล้ายดาวฤกษ์ขนาดมหึมา แต่กลับปลดปล่อยพลังงานในระดับที่ใกล้เคียงกับหลุมดำมวลมหาศาล การค้นพบนี้อาจช่วยไขปริศนาจุดสีแดงขนาดเล็กที่พบจำนวนมากในภาพจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศ James Webb

งานวิจัยดังกล่าวเผยแพร่เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2026 ในวารสารวิทยาศาสตร์ Nature โดยทีมนักดาราศาสตร์จากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) และสถาบันวิจัยอื่น ๆ ใช้ข้อมูลจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศ James Webb Space Telescope (JWST) ศึกษาวัตถุที่มีชื่อว่า MoM-BH*-1 ซึ่งปรากฏอยู่ในจักรวาลยุคแรกเริ่ม หลังบิกแบงประมาณ 660 ล้านปี

สิ่งที่ทำให้นักวิทยาศาสตร์สนใจวัตถุนี้เป็นพิเศษ คือคุณสมบัติที่ไม่สอดคล้องกับดาวฤกษ์ทั่วไป แม้จะมีลักษณะคล้ายดาวขนาดมหึมา แต่กลับมีความสว่างและการปลดปล่อยพลังงานสูงอย่างผิดปกติ จนนำไปสู่สมมติฐานว่าอาจเป็นวัตถุรูปแบบใหม่ที่เรียกว่า Black Hole Star หรือดาวหลุมดำ

พบวัตถุปริศนาขนาดใหญ่เท่าระบบสุริยะ

จากการวิเคราะห์ข้อมูล นักวิจัยเสนอว่า MoM-BH*-1 อาจประกอบด้วยหลุมดำมวลมหาศาลที่มีมวลประมาณ 100,000 เท่าของดวงอาทิตย์ ล้อมรอบด้วยกลุ่มก๊าซไฮโดรเจนที่มีความหนาแน่นสูง โดยโครงสร้างก๊าซทั้งหมดอาจมีขนาดใกล้เคียงกับระบบสุริยะ

แม้จะมีขนาดใหญ่ แต่สิ่งที่น่าประหลาดใจยิ่งกว่าคือพลังงานที่วัตถุนี้ปลดปล่อยออกมา โดยแบบจำลองของนักวิจัยระบุว่าแหล่งกำเนิดพลังงานดังกล่าวมีความสว่างสูงกว่าที่ดาวฤกษ์ทั่วไปจะสร้างได้ทางกายภาพ และมีลักษณะสอดคล้องกับกระบวนการที่เกิดขึ้นรอบหลุมดำซึ่งกำลังดูดกลืนสสาร

โดยทั่วไป ดาวฤกษ์ผลิตพลังงานผ่านปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชันที่แกนกลาง ขณะที่หลุมดำสามารถปลดปล่อยพลังงานมหาศาลจากสสารที่หมุนวนและตกลงสู่บริเวณโดยรอบหลุมดำ

สำหรับวัตถุ MoM-BH*-1 นักวิจัยเสนอว่า หลุมดำตรงกลางอาจเป็นแหล่งพลังงานหลัก ส่วนกลุ่มก๊าซที่ห่อหุ้มอยู่โดยรอบทำให้แสงที่ปล่อยออกมามีลักษณะคล้ายดาวฤกษ์ขนาดใหญ่

อย่างไรก็ตาม โครงสร้างดังกล่าวยังเป็นแบบจำลองที่ใช้ตีความข้อมูลการสังเกตการณ์ ไม่ใช่ภาพยืนยันโดยตรงถึงโครงสร้างภายในของวัตถุนี้

James Webb ไขปริศนาจุดสีแดงในจักรวาลยุคแรก

ก่อนหน้านี้ กล้องโทรทรรศน์อวกาศ James Webb ตรวจพบวัตถุสีแดงขนาดเล็กจำนวนมากในจักรวาลยุคแรก ซึ่งนักดาราศาสตร์เรียกว่า Little Red Dots วัตถุเหล่านี้มีความสว่างสูงและมีคุณสมบัติทางแสงที่แตกต่างจากกาแล็กซีทั่วไปบางประเภท

แม้จะมีการเสนอคำอธิบายหลายแนวทาง แต่ธรรมชาติที่แท้จริงของวัตถุเหล่านี้ยังเป็นประเด็นที่นักวิทยาศาสตร์ถกเถียงกันอย่างต่อเนื่อง

ทีมวิจัยที่ศึกษา MoM-BH*-1 พบว่าแสงจากวัตถุนี้มีลักษณะเฉพาะ โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงของความเข้มแสงในบางช่วงความยาวคลื่น ซึ่งแตกต่างจากสิ่งที่คาดว่าจะพบในดาวฤกษ์ธรรมดา

นักวิจัยจึงนำข้อมูลดังกล่าวไปเปรียบเทียบกับแบบจำลองทางฟิสิกส์หลายรูปแบบ ก่อนพบว่าสถานการณ์ที่มีหลุมดำอยู่ภายในกลุ่มก๊าซหนาแน่นสามารถอธิบายลักษณะสำคัญของข้อมูลได้ดีที่สุดในบรรดาแบบจำลองที่ศึกษา

หากสมมติฐานนี้ได้รับการยืนยันจากการศึกษาเพิ่มเติม วัตถุประเภทเดียวกันอาจช่วยอธิบายได้ว่า Little Red Dots บางส่วนที่พบในภาพจาก James Webb มีต้นกำเนิดมาจากอะไร

เบาะแสสำคัญเกี่ยวกับการกำเนิดหลุมดำมวลมหาศาล

หนึ่งในปัญหาสำคัญทางดาราศาสตร์คือ หลุมดำมวลมหาศาลสามารถเติบโตจนมีมวลหลายล้านหรือหลายพันล้านเท่าของดวงอาทิตย์ได้อย่างไร ทั้งที่จักรวาลในยุคแรกมีอายุเพียงไม่กี่ร้อยล้านปี

การค้นพบ MoM-BH*-1 อาจช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจขั้นตอนเริ่มต้นของการก่อตัวและการเติบโตของหลุมดำได้ดีขึ้น โดยเฉพาะความเป็นไปได้ที่หลุมดำอายุน้อยจะถูกห่อหุ้มด้วยก๊าซหนาแน่น ซึ่งทำให้ลักษณะการแผ่รังสีแตกต่างจากหลุมดำที่สังเกตพบในจักรวาลปัจจุบัน

นอกจากนี้ หากวัตถุประเภทนี้มีอยู่เป็นจำนวนมากในจักรวาลยุคแรก ก็อาจมีส่วนช่วยอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างการเติบโตของหลุมดำ การก่อตัวของกาแล็กซี และวิวัฒนาการของโครงสร้างขนาดใหญ่ในจักรวาล

อย่างไรก็ตาม นักวิจัยยังจำเป็นต้องตรวจสอบวัตถุประเภทนี้เพิ่มเติม เพื่อแยกแยะว่าจุดสีแดงที่พบในข้อมูลของ James Webb เป็น Black Hole Star จริง หรือเกิดจากกระบวนการทางดาราศาสตร์รูปแบบอื่น

ปริศนาจักรวาลที่ยังต้องค้นหาคำตอบ

การค้นพบ MoM-BH*-1 แสดงให้เห็นถึงความสามารถของกล้องโทรทรรศน์อวกาศ James Webb ในการสำรวจจักรวาลยุคแรกและตรวจจับวัตถุที่มีคุณสมบัติแตกต่างจากสิ่งที่นักดาราศาสตร์คุ้นเคย

แม้แนวคิดเรื่อง Black Hole Star จะเป็นคำอธิบายที่น่าสนใจ แต่สถานะของวัตถุประเภทนี้ยังต้องได้รับการตรวจสอบผ่านข้อมูลการสังเกตการณ์และการศึกษาเพิ่มเติม

หากนักวิทยาศาสตร์สามารถยืนยันสมมติฐานดังกล่าวได้ในอนาคต การค้นพบนี้อาจเป็นกุญแจสำคัญในการทำความเข้าใจว่าหลุมดำมวลมหาศาลเริ่มต้นก่อตัวขึ้นอย่างไร และเหตุใดจักรวาลในช่วงแรกจึงมีวัตถุสว่างประหลาดที่ยังไม่สามารถอธิบายได้อย่างสมบูรณ์