กระแสความคิดเห็นบนโซเชียลมีเดียสะท้อนพฤติกรรมผู้บริโภคที่เริ่มระมัดระวังการซื้อสมาร์ตโฟนเครื่องใหม่ หลังพบราคาจำหน่ายสูงขึ้นแต่สเปกบางรุ่นไม่ได้เพิ่มตามราคา หลายเสียงแนะนำให้ใช้เครื่องเดิมต่อไปก่อน ขณะที่บางส่วนมองว่าการซื้อเครื่องมือสองเป็นทางเลือกที่น่าสนใจ ท่ามกลางสถานการณ์ต้นทุน RAM และ NAND Flash ที่เพิ่มขึ้นในตลาดโลก
สถานการณ์ตลาดสมาร์ตโฟนในปี 2569 กำลังเผชิญโจทย์ด้านความคุ้มค่า เมื่อราคาจำหน่ายโทรศัพท์มือถือบางรุ่นขยับสูงขึ้น ท่ามกลางแรงกดดันจากต้นทุนชิ้นส่วน โดยเฉพาะหน่วยความจำ RAM และพื้นที่จัดเก็บข้อมูล ส่งผลให้ผู้บริโภคบางส่วนเริ่มตั้งคำถามว่า ถึงเวลาแล้วหรือยังที่จะต้องเปลี่ยนโทรศัพท์เครื่องใหม่
ความคิดเห็นที่ปรากฏบนโซเชียลมีเดียเกี่ยวกับราคาสมาร์ตโฟนในช่วงนี้ มีหลายประเด็น ทั้งการแนะนำให้ชะลอการซื้อโทรศัพท์เครื่องใหม่ การใช้เครื่องเดิมต่อไปให้นานที่สุด รวมถึงการหันไปพิจารณาสมาร์ตโฟนมือสองแทนการซื้อเครื่องใหม่ในราคาที่สูงขึ้น
วิกฤต RAM ไม่ได้เกิดเฉพาะในตลาดไทย ต้นทุนหน่วยความจำทั่วโลกยังขยับขึ้น
เบื้องหลังสถานการณ์ดังกล่าวคือแรงกดดันด้านต้นทุนหน่วยความจำในตลาดโลก ซึ่งเป็นชิ้นส่วนสำคัญของสมาร์ตโฟน ทั้ง DRAM ที่ทำหน้าที่เป็น RAM และ NAND Flash ที่ใช้จัดเก็บข้อมูลภายในเครื่อง
ข้อมูลจาก TrendForce บริษัทวิจัยตลาดเทคโนโลยีและเซมิคอนดักเตอร์ ระบุในรายงานเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2569 ว่า ราคาสัญญาซื้อขาย DRAM ทั่วไปในไตรมาส 4 ปี 2569 มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น 10-15% เมื่อเทียบกับไตรมาสก่อนหน้า ขณะที่ NAND Flash มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น 15-20%
สำหรับตลาด Mobile DRAM ซึ่งใช้ในสมาร์ตโฟน TrendForce ระบุว่า ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นและการลดลงของสินค้าคงคลังที่มีต้นทุนต่ำ ยังคงสร้างแรงกดดันต่อการผลิตโทรศัพท์มือถือ ขณะเดียวกันผู้ผลิตหน่วยความจำยังจัดสรรกำลังการผลิตไปยังผลิตภัณฑ์สำหรับเซิร์ฟเวอร์และ AI ซึ่งให้ผลตอบแทนสูงกว่า ทำให้ปริมาณ Mobile DRAM ที่จัดสรรให้ผู้ผลิตสมาร์ตโฟนยังคงตึงตัว
สถานการณ์นี้ทำให้ผู้ผลิตโทรศัพท์มือถือไม่สามารถบริหารต้นทุนได้ง่ายเหมือนในอดีต และต้องพิจารณาทั้งการปรับราคา การลดจำนวนรุ่น หรือการปรับเปลี่ยนรายละเอียดสเปกสินค้า
รายงานชี้ต้นทุนหน่วยความจำกระทบต้นทุนผลิตสมาร์ตโฟนโดยตรง
ก่อนหน้านี้ Counterpoint Research ได้เผยแพร่บทวิเคราะห์เมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2569 โดยระบุว่า ราคา Mobile DRAM ในไตรมาสแรกเพิ่มขึ้นมากกว่า 50% เมื่อเทียบกับไตรมาสก่อนหน้า ส่วน NAND Flash เพิ่มขึ้นมากกว่า 90%
รายงานดังกล่าวยังประเมินว่า สมาร์ตโฟนระดับเริ่มต้นได้รับผลกระทบหนักเป็นพิเศษ โดยต้นทุนการผลิตรวมของเครื่องอาจเพิ่มขึ้นมากกว่า 20% เมื่อเทียบกับไตรมาสก่อนหน้า หากต้นทุนชิ้นส่วนอื่นไม่เปลี่ยนแปลง
Counterpoint ยังระบุว่า ผู้ผลิตสมาร์ตโฟนเริ่มปรับกลยุทธ์เพื่อรับมือกับต้นทุนที่สูงขึ้น ทั้งการปรับลดสเปกฮาร์ดแวร์บางส่วน การลดความหลากหลายของผลิตภัณฑ์ และการปรับราคาขายปลีก โดยเฉพาะกลุ่มสมาร์ตโฟนระดับเริ่มต้นที่มีพื้นที่ในการรับภาระต้นทุนเพิ่มขึ้นค่อนข้างจำกัด
ข้อมูลเหล่านี้สะท้อนว่า การที่ผู้บริโภคพบสมาร์ตโฟนบางรุ่นมีราคาสูงขึ้น แต่รายละเอียดสเปกไม่ได้เพิ่มขึ้นตามราคา อาจเป็นส่วนหนึ่งของแรงกดดันด้านต้นทุนที่เกิดขึ้นในอุตสาหกรรม ไม่ใช่เพียงประเด็นเฉพาะตลาดใดตลาดหนึ่ง
ใช้เครื่องเก่าต่อ กลายเป็นทางเลือกที่หลายคนพูดถึง
หนึ่งในความคิดเห็นที่ได้รับความสนใจ คือการแนะนำให้ผู้บริโภคยังไม่ต้องรีบเปลี่ยนโทรศัพท์มือถือ หากเครื่องที่ใช้อยู่ยังทำงานได้ตามปกติ ไม่ว่าจะเป็นการใช้งานแอปพลิเคชันทั่วไป การติดต่อสื่อสาร การทำงาน หรือการรับชมคอนเทนต์ต่าง ๆ
บางความคิดเห็นยังสะท้อนความรู้สึกว่า ผู้ที่ซื้อสมาร์ตโฟนเครื่องใหม่ไว้เมื่อประมาณ 3 ปีก่อน อาจกลายเป็นกลุ่มที่ได้เปรียบในสถานการณ์ปัจจุบัน เพราะยังมีเครื่องที่มีสเปกเพียงพอต่อการใช้งาน โดยไม่จำเป็นต้องจ่ายเงินซื้อเครื่องใหม่ในช่วงที่ราคาสินค้ากำลังถูกกดดันจากต้นทุนการผลิต
พฤติกรรมดังกล่าวสะท้อนแนวคิดการยืดอายุการใช้งานอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งผู้บริโภคเริ่มให้ความสำคัญกับความจำเป็นในการเปลี่ยนเครื่องมากกว่าการติดตามเทคโนโลยีรุ่นใหม่ทุกปี
อย่างไรก็ตาม การใช้เครื่องเดิมต่อไปควรพิจารณาสภาพแบตเตอรี่ ความปลอดภัยของระบบปฏิบัติการ และการได้รับอัปเดตซอฟต์แวร์ด้วย เพราะโทรศัพท์ที่ยังเปิดใช้งานได้อาจไม่ได้หมายความว่าจะปลอดภัยหรือรองรับแอปพลิเคชันใหม่ ๆ ไปได้ตลอด
ตลาดมือสองกลับมาเป็นตัวเลือก แต่ต้องยอมรับข้อแลกเปลี่ยน
อีกประเด็นที่ถูกพูดถึงคือการเลือกซื้อสมาร์ตโฟนมือสอง ซึ่งอาจช่วยให้ผู้บริโภคได้เครื่องที่มีสเปกสูงกว่าในงบประมาณเดียวกัน เมื่อเทียบกับการซื้อเครื่องใหม่ระดับเริ่มต้นหรือระดับกลางบางรุ่น
ผู้บริโภคบางส่วนมองว่า การซื้อเครื่องมือสองที่มีร่องรอยการใช้งานหรือมีตำหนิภายนอกเล็กน้อย อาจเป็นทางเลือกที่ยอมรับได้ หากเครื่องยังทำงานได้ดีและมีราคาที่เหมาะสม
แต่ตลาดมือสองก็มีความเสี่ยงที่ต้องพิจารณา ไม่ว่าจะเป็นสุขภาพแบตเตอรี่ ประวัติการซ่อม หน้าจอที่เคยเปลี่ยน อุปกรณ์ที่ไม่ใช่ของเดิม ปัญหาการล็อกบัญชี หรือเครื่องที่ไม่สามารถรับประกันได้เหมือนสินค้าใหม่
ผู้ซื้อจึงควรตรวจสอบเครื่องอย่างละเอียด ทดลองใช้งานจริง ตรวจสอบเลข IMEI และสถานะการรับประกัน รวมถึงขอหลักฐานการซื้อขายก่อนตัดสินใจ
ตลาดสมาร์ตโฟนกำลังเผชิญโจทย์ใหม่ เมื่อผู้บริโภคเลือกที่จะไม่ซื้อ
หากแนวโน้มราคาหน่วยความจำและต้นทุนชิ้นส่วนยังคงสร้างแรงกดดันต่อผู้ผลิตสมาร์ตโฟน พฤติกรรมการซื้อของผู้บริโภคอาจเปลี่ยนแปลงไป โดยเฉพาะกลุ่มที่ไม่ได้มีความจำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีใหม่ล่าสุด
จากเดิมที่การเปลี่ยนโทรศัพท์ทุก 2-3 ปีเป็นเรื่องที่พบได้ทั่วไป ผู้บริโภคบางส่วนอาจเลือกใช้เครื่องเดิมนานขึ้น หรือพิจารณาซื้อเครื่องมือสองที่ตอบโจทย์การใช้งานแทน
สำหรับผู้ผลิตและผู้จัดจำหน่าย นี่อาจเป็นอีกโจทย์สำคัญ เพราะการแข่งขันในตลาดสมาร์ตโฟนไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเปิดตัวรุ่นใหม่หรือการทำตลาดด้วยฟีเจอร์ที่โดดเด่นเท่านั้น แต่ยังต้องตอบคำถามให้ได้ว่า เหตุใดผู้บริโภคจึงควรจ่ายเงินซื้อเครื่องใหม่ในเวลานี้
ท้ายที่สุด สิ่งที่ตลาดสมาร์ตโฟนต้องจับตาไม่ใช่เพียงต้นทุน RAM หรือราคาจำหน่ายที่เพิ่มขึ้น แต่คือการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภค หากผู้ซื้อเริ่มเลือกที่จะไม่ซื้อ หรือเลื่อนการเปลี่ยนเครื่องออกไป ตลาดโทรศัพท์มือถือก็อาจต้องเผชิญความท้าทายมากกว่าการแข่งขันด้านราคาและสเปกเพียงอย่างเดียว