ภัยไซเบอร์กำลังกลายเป็นความเสี่ยงใกล้ตัวคนไทยมากขึ้น โดยเฉพาะขบวนการหลอกลวงออนไลน์ที่อาศัยแพลตฟอร์มยอดนิยมเป็นเครื่องมือเข้าถึงเหยื่อ ล่าสุดผลสำรวจระดับประเทศพบว่า คนไทยเผชิญกลโกงออนไลน์ถึง 79% และประเทศไทยมีมูลค่าความเสียหายประมาณ 65,860 ล้านบาทในรอบ 12 เดือน ขณะที่ Facebook และ LINE เป็นช่องทางสำคัญที่มิจฉาชีพใช้ติดต่อประชาชน ด้านระบบธนาคารยังต้องเฝ้าระวังภัยโจมตีทางไซเบอร์จากต่างประเทศ แม้ปัจจุบันยังไม่มีรายงานยืนยันว่าระบบธนาคารไทยได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์โจมตีดังกล่าว
Facebook-LINE เป้าหมายหลัก สแกมเมอร์ใช้เป็นประตูเข้าถึงเหยื่อ
ข้อมูลจากรายงาน State of Scams in Thailand 2026 ของ Global Anti-Scam Alliance (GASA) ซึ่งศึกษากลุ่มตัวอย่างคนไทย 1,290 คน พบว่า 79% เคยเผชิญการหลอกลวงออนไลน์ในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา โดยเพิ่มขึ้นจาก 72% ในปี 2568
ประเทศไทยมีมูลค่าความเสียหายจากการหลอกลวงออนไลน์ประมาณ 65,860 ล้านบาท หรือ 1,850 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ผู้เสียหายสูญเงินเฉลี่ยประมาณ 11,951 บาทต่อราย และในกลุ่มผู้ที่สูญเสียเงินประมาณ 60% เคยตกเป็นเหยื่อมากกว่าหนึ่งครั้ง
ช่องทางที่มิจฉาชีพใช้ติดต่อเหยื่อมากที่สุด ได้แก่ Facebook 54% และ LINE 48% สะท้อนให้เห็นว่าแพลตฟอร์มสื่อสารและเครือข่ายสังคมออนไลน์กำลังถูกใช้เป็นเครื่องมือสำคัญของขบวนการหลอกลวง
รูปแบบที่พบได้บ่อยคือ การสร้างเพจปลอมแอบอ้างบุคคลมีชื่อเสียงหรือหน่วยงานที่น่าเชื่อถือ โฆษณาการลงทุนที่อ้างผลตอบแทนสูง การหลอกซื้อขายสินค้าออนไลน์ และการชักชวนให้เข้ากลุ่มสนทนาเพื่อสร้างความไว้วางใจก่อนโน้มน้าวให้โอนเงิน
ที่น่ากังวลคือ มิจฉาชีพไม่ได้ใช้เพียงช่องทางเดียว แต่สามารถเริ่มต้นจาก Facebook ก่อนย้ายเหยื่อไปพูดคุยผ่าน LINE ส่งลิงก์เว็บไซต์ปลอม หรือให้ติดตั้งแอปพลิเคชันที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อขโมยข้อมูลและเงินในบัญชี
เปิดสถิติ ACSC ส่องช่องทางที่คนไทยต้องระวัง
ข้อมูลจากศูนย์ต่อต้านการฉ้อโกงออนไลน์ (ACSC) ยังสะท้อนให้เห็นว่า Facebook เป็นช่องทางที่มีการรับแจ้งเหตุหลอกลวงมากที่สุด ขณะที่ LINE เป็นอีกช่องทางที่พบการใช้หลอกลวงประชาชนอย่างต่อเนื่อง
สถิติเดือนพฤศจิกายน 2569 ที่ปรากฏบนระบบ ACSC ระบุช่องทางที่มีการรับแจ้ง ได้แก่ Facebook, LINE, TikTok, โทรศัพท์, Instagram และ SMS
ส่วนประเภทคดีที่พบมากที่สุดคือการหลอกลวงซื้อขายสินค้าและบริการ ตามด้วยการแอบอ้างเป็นบุคคลอื่น การหลอกลวงด้านการจ้างงาน และการเสนอผลประโยชน์
ข้อมูลดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า ภัยสแกมไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะการลงทุนออนไลน์ แต่ยังครอบคลุมการซื้อสินค้า การสมัครงาน และการแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่ ซึ่งสามารถเกิดขึ้นกับประชาชนได้ทุกกลุ่ม
อีกภัยที่ต้องจับตา แฮกเกอร์โจมตีระบบการเงิน ธนาคารไทยเร่งยกระดับป้องกัน
นอกจากการหลอกลวงประชาชนโดยตรงแล้ว ภัยอีกประเภทที่ต้องแยกออกจาก Scam คือ Cyberattack หรือการโจมตีระบบคอมพิวเตอร์และเครือข่ายขององค์กร ซึ่งอาจมีเป้าหมายเพื่อขโมยข้อมูล เจาะระบบ หรือทำให้บริการทางการเงินหยุดชะงัก
กรณีการโจมตีสถาบันการเงินในต่างประเทศทำให้ธนาคารแห่งประเทศไทยต้องเพิ่มความเข้มงวดในการติดตามสถานการณ์ โดยได้ประสานผู้บริหารเทคโนโลยีสารสนเทศของสถาบันการเงิน ทีมรับมือเหตุฉุกเฉินด้านคอมพิวเตอร์ของภาคธนาคาร (TB-CERT) และสมาคมธนาคารไทย เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลภัยคุกคามและประเมินความเสี่ยงร่วมกัน
มาตรการที่ให้ความสำคัญ ได้แก่ การตรวจสอบความมั่นคงปลอดภัยของระบบสารสนเทศ การเตรียมแผนรับมือเมื่อเกิดเหตุโจมตี และการซักซ้อมแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ เพื่อไม่ให้ประชาชนได้รับผลกระทบหากเกิดเหตุการณ์รุนแรง
อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่หน่วยงานรัฐเผยแพร่เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ระบุว่า ยังไม่พบเหตุโจมตีในลักษณะเดียวกันที่ส่งผลกระทบต่อสถาบันการเงินไทย และระบบบริการทางการเงินยังดำเนินงานได้ตามปกติ
จึงต้องแยกให้ออกระหว่างความเสี่ยงที่ธนาคารกำลังเฝ้าระวัง กับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง ไม่ควรสรุปว่าธนาคารไทยถูกแฮกแล้ว
เตือนภัย AI ปลอมเสียง-ปลอมตัว ระวังกลโกงรูปแบบใหม่
อีกประเด็นที่ประชาชนต้องระวังคือการนำ AI มาใช้สนับสนุนการหลอกลวง ไม่ว่าจะเป็นการสร้างภาพบุคคลปลอม เลียนแบบเสียงคนรู้จัก หรือจัดทำข้อความที่ดูน่าเชื่อถือเพื่อหลอกให้เหยื่อตัดสินใจ
กลโกงที่ควรระวังเป็นพิเศษ ได้แก่
- ปลอมเป็นเจ้าหน้าที่ธนาคาร แจ้งว่าบัญชีมีปัญหา ก่อนหลอกให้เปิดเผยรหัส OTP หรือกดลิงก์
- หลอกลงทุนผ่าน Facebook และ LINE ใช้ภาพผลกำไรปลอมและบัญชีหน้าม้าเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือ
- ปลอมเสียงบุคคลใกล้ชิดด้วย AI อ้างว่ากำลังเดือดร้อนและต้องการเงินด่วน
- ส่งลิงก์เว็บไซต์ธนาคารปลอม เพื่อขโมยรหัสผ่านและข้อมูลทางการเงิน
- หลอกให้ติดตั้งแอปควบคุมโทรศัพท์ เพื่อเข้าถึงข้อมูลหรือทำธุรกรรมโดยไม่ได้รับอนุญาต
- หลอกซ้ำหลังสูญเงิน แอบอ้างเป็นตำรวจ ทนายความ หรือบริษัทติดตามเงินคืน แล้วเรียกเก็บค่าดำเนินการเพิ่มเติม
5 วิธีป้องกันตัว ก่อนเงินในบัญชีจะหาย
ประชาชนควรเพิ่มความระมัดระวังในการใช้บริการดิจิทัล โดยเฉพาะการติดต่อจากบุคคลที่ไม่รู้จัก และควรปฏิบัติตามหลักป้องกันพื้นฐาน ได้แก่
- ไม่กดลิงก์จาก SMS หรือข้อความที่ไม่ทราบแหล่งที่มา
- ไม่เปิดเผยรหัสผ่าน PIN หรือ OTP ให้บุคคลอื่น
- ไม่ติดตั้งแอปพลิเคชันจากลิงก์ที่บุคคลแปลกหน้าส่งมา
- ตรวจสอบชื่อบัญชีและปลายทางทุกครั้งก่อนโอนเงิน
- หากได้รับโทรศัพท์อ้างเป็นเจ้าหน้าที่ ให้ยุติการสนทนาและติดต่อหน่วยงานผ่านช่องทางทางการด้วยตนเอง
หากตกเป็นเหยื่อและมีการโอนเงินไปแล้ว ควรรีบติดต่อธนาคารเพื่อแจ้งระงับธุรกรรม และโทรสายด่วน AOC 1441 เพื่อขอความช่วยเหลือโดยเร็ว
บทสรุป: ความเสียหายกว่า 65,860 ล้านบาทไม่ใช่ตัวเลขการแฮกระบบธนาคาร แต่เป็นมูลค่าความเสียหายจากการหลอกลวงออนไลน์ ซึ่งกำลังใช้แพลตฟอร์มดิจิทัลเป็นเครื่องมือเข้าถึงประชาชน ขณะที่การโจมตีระบบธนาคารเป็นภัยอีกด้านที่ต้องติดตามและป้องกันอย่างจริงจัง
ในวันที่เทคโนโลยีทำให้มิจฉาชีพสามารถปลอมตัวได้แนบเนียนขึ้น การตรวจสอบก่อนเชื่อ ก่อนคลิก และก่อนโอนเงิน จึงเป็นเกราะป้องกันที่ประชาชนทุกคนต้องมี